Dit schema blijft bovenaan staan. Hieronder wordt het weblog van broeder Hugo verder bijgehouden.

Mutaties: Vanwege een groot aantal werkzaamheden in verband met de afsluiting van de restauratie zal het hele rooster van openbare getijden en andere plechtigheden vervallen van 29 Augustus tot en met 5 September en van 23 September tot en met 6 Oktober. Wel zal de kerk steeds zoveel mogelijk geopend zijn.

DAGELIJKS OFFICIE

• 6.00 Vigilie aan het eind van de nacht en Lauden (op bepaalde hoogfeesten om 5.30. Houd dit schema in de gaten!)
• 16.00 - 17.30 Sacramentsuitstelling, waaronder om 17.00 de Rozenkrans
• 19.00 Vigilie aan het begin van de nacht en Completen
• ± 21.00 einde van het vigilie en sluiting van de kerk

Belangrijk! Wie het ochtendvigilie bij wil wonen wordt verzocht de dag van tevoren voor 21.00 een boodschap in te spreken op nummer 0595-571714. U wordt verzocht voor beide vigilies uiterlijk tien minuten voor aanvang aanwezig te zijn en altijd aan te bellen, ook als de kerk al open is (bel buiten rechts naast de hoofdingang van de kerk.) De broeder heeft dan de gelegenheid u een vertaling te geven en u uit te leggen hoe u die moet gebruiken (alles is in het Latijn!) Als u niet op de bel drukt zal de broeder er vanuit gaan dat u toevallig binnenloopt en niet op uw aanwezigheid reageren.

Beide vigilies duren ongeveer twee uur en worden gezongen door één monnik die u niet kunt zien zitten, alleen horen. Tijdens het vigilie aan het einde van de nacht (6.00) zijn bovendien de gordijnen van het clausuurhek tijdens het grootste deel van het vigilie gesloten. Deze liturgie is een van de meest primitieve die in de Kerk überhaupt nog in gebruik zijn, en zodoende best een beetje veeleisend. Als u geen ervaring hebt met het koorgebed, is het alleszins beter eerst eens een abdij te bezoeken.

LITURGISCHE KALENDER

LEGENDA:

• TEKST IN ROOD IN HOOFDLETTERS GEEFT EEN HOOGFEEST AAN
• Tekst in rood zonder meer geeft een feest aan
• TEKST IN BLAUW IN HOOFDLETTERS GEEFT EEN VOOR DEZE KLUIS ZEER BELANGRIJK FEEST AAN (GEVIERD ALS HOOGFEEST)
  
• Tekst in blauw zonder meer geeft een in deze kluis speciaal gevierd feest aan
• Feesten die niet op de normale Romeinse kalender staan, worden alleen in het Sacramentslof en tijdens de litanieën gevierd, behalve de feesten die in blauw zijn opgevoerd (Groninger heiligen, kluizenaarsfeesten en patroonsfeesten.)
• De tekst ‘Reliekverering‘ geeft aan dat er van de betreffende heilige een reliek in de kapel aanwezig is. In zo’n geval is er na de aanbidding een korte lezing van het leven van die heilige en gelegenheid het reliek te vereren.
  

AUGUSTUS

• Maandag 30 Augustus - H. Barsanuphius van Gaza
• Dinsdag 31 Augustus - H. Raymundus Nonnatus

SEPTEMBER

• Woensdag 1 September - H. Egidius van Nîmes - Reliekverering
• Donderdag 2 September - H. Johannes de vaster
• Vrijdag 3 September - H. Gregorius de Grote
• Zaterdag 4 September - H. Rosa van Viterbo - Reliekverering
• Zondag 5 September - 23e Zondag door het jaar
  
• Maandag 6 September - H. Begga van Cumberland
• Dinsdag 7 September - H. Chlodoaldus
• Woensdag 8 September - Onze Lieve Vrouwe Geboorte
• Donderdag 9 September - H. Theophanes de belijder
• Vrijdag 10 September - H. Nicolaas van Tolentijn
• Zaterdag 11 September - H. Theodora van Alexandrië
• Zondag 12 September - 24e Zondag door het jaar
  
• Maandag 13 September - H. Johannes Chrysostomus
• Dinsdag 14 September - Kruisverheffing
• Woensdag 15 September - ONZE LIEVE VROUWE VAN SMARTEN - PATRONES VAN DE KLUIS
  
• Donderdag 16 September - H.H. Cornelius en Cyprianus
• Vrijdag 17 September - H. Lambertus
• Zaterdag 18 September - H. Jozef van Copertino
• Zondag 19 September - 25e Zondag door het jaar
  
• Maandag 20 September - H. Johannes van Kreta
• Dinsdag 21 September - H. Mattheüs
• Woensdag 22 September - H.H. Maurits en gezellen, martelaren
• Donderdag 23 September - H. Pio van Pietrelcina - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
  
• Vrijdag 24 September - H. Gerardus van Czanad - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Zaterdag 25 September - H. Nicolaas van Fluë - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Zondag 26 September - 26e Zondag door het jaar - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Maandag 27 September - H. Vincentius a Paolo - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Dinsdag 28 September - H. Wenceslaus - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Woensdag 29 September - H.H. Michaël, Werkzaamheden Gabriël en Raphaël, aartsengelen - Geen openbare Liturgie
• Donderdag 30 September - H. Hiëronymus - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie

OKTOBER

• Vrijdag 1 Oktober - H. Theresia van Lisieux - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Zaterdag 2 Oktober - H.H. Bewaarengelen - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Zondag 3 Oktober - 27e Zondag door het jaar - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Maandag 4 Oktober - H. Franciscus van Assisi - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Dinsdag 5 Oktober - H. Gregorius Hegoumen - Werkzaamheden Geen openbare Liturgie
• Woensdag 6 Oktober - H. Bruno - Geen openbare Liturgie
• Donderdag 7 Oktober - Onze Lieve Vrouwe van de Rozenkrans
• Vrijdag 8 Oktober - H. Demetrius van Sirmium
• Zaterdag 9 Oktober - H.H. Dionysius en gezellen, martelaren
• Zondag 10 Oktober - 28e Zondag door het jaar
  
• Maandag 11 Oktober - Onze Lieve Vrouwe, moeder van de Kerk
• Dinsdag 12 Oktober - H. Wilfried van York
• Woensdag 13 Oktober - H. Koloman van Melk
• Donderdag 14 Oktober - H. Calixtus I
• Vrijdag 15 Oktober - H. Theresia van Avila - Reliekverering
• Zaterdag 16 Oktober - H. Gerardus Majella - Reliekverering
• Zondag 17 Oktober - 29e Zondag door het jaar
  
• Maandag 18 Oktober - H. Lucas
• Dinsdag 19 Oktober - H. Paulus van het kruis
• Woensdag 20 Oktober - H. Artemios
• Donderdag 21 Oktober - H. Hilarion
• Vrijdag 22 Oktober - H. Lot
• Zaterdag 23 Oktober - H. Johannes van Capestrano
• Zondag 24 Oktober - 30e Zondag door het jaar
  
• Maandag 25 Oktober - H.H. Martelaren v. Engeland
• Dinsdag 26 Oktober - H. Evaristus
• Woensdag 27 Oktober - H. Frumentius
• Donderdag 28 Oktober - H.H. Simon en Judas
• Vrijdag 29 Oktober - H. Ermelindis van Meldert
• Zaterdag 30 Oktober - Indruk van het H. Kruis in het hart van de H. Clara van Montefalco - Reliekverering
• Zondag 31 Oktober - 31e Zondag door het jaar
  

NOVEMBER

• Maandag 1 November - ALLERHEILIGEN
• Dinsdag 2 November - ALLERZIELEN
  
• Woensdag 3 November - H. Hubertus
• Donderdag 4 November - H. Carolus Borromeüs
• Vrijdag 5 November - H. Odrada
• Zaterdag 6 November - H. Leonardus
• Zondag 7 November - H. WILLIBRORD
  
• Maandag 8 November - H. Willehad
• Dinsdag 9 November - Kerkwijding Sint-Jan van Lateranen
• Woensdag 10 November - H. Leo de Grote
• Donderdag 11 November - H. Martinus
• Vrijdag 12 November - H. Lebuïnus
• Zaterdag 13 November - H. Stanislaus Kostka
• Zondag 14 November - 33e Zondag door het jaar
  
• Maandag 15 November - H. Albertus de Grote
• Dinsdag 16 November - H. Gertrudis van Nijvel
• Woensdag 17 November - H. Elisabeth van Thüringen
• Donderdag 18 November - Kerkwijding Sint Pieter en Sint Paulus
• Vrijdag 19 November - H. Mechtild van Hackeborn
• Zaterdag 20 November - H. Gregorius de Dekapoliet
• Zondag 21 November - CHRISTUS KONING
  
• Maandag 22 November - H. Cecilia
• Dinsdag 23 November - H. Columbanus
• Woensdag 24 November - H. Virgilius van Salzburg
• Donderdag 25 November - H. Catharina van Alexandrië
• Vrijdag 26 November - H. Johannes Berchmans
• Zaterdag 27 November - Onze Lieve Vrouwe van de Wonderdadige Medaille
• Zondag 28 November - 1e Zondag van de Advent
  
• Maandag 29 November - H. Radboud van Utrecht
• Dinsdag 30 November - H. Andreas

DECEMBER

• Woensdag 1 December - H. Eligius van Noyon
• Donderdag 2 December - Z. Jan van Ruusbroec
• Vrijdag 3 December - H. Franciscus Xaverius
• Zaterdag 4 December - H. Barbara
• Zondag 5 December - 2e Zondag van de Advent
  
• Maandag 6 December - H. Nicolaas van Myra
• Dinsdag 7 December - H. Ambrosius
• Woensdag 8 December - ONZE LIEVE VROUWE ONBEVLEKT ONTVANGEN
• Donderdag 9 December - H. Valeria
• Vrijdag 10 December - Onze Lieve Vrouwe van Loreto
• Zaterdag 11 December - H. Damasus I
• Zondag 12 December - 3e Zondag van de Advent
  
• Maandag 13 December - H. Lucia
• Dinsdag 14 December - H. Johannes van het Kruis - reliekverering
• Woensdag 15 December - Z. Hadewijch
• Donderdag 16 December - H. Eusebius van Vercelli
• Vrijdag 17 December - H. Lazarus
• Zaterdag 18 December - H. Winebald
• Zondag 19 December - 4e Zondag van de Advent
  
• Maandag 20 December - H. Dominicus van Silos
• Dinsdag 21 December - H. Petrus Canisius - Reliekverering
• Woensdag 22 December - H. Anastasia
• Donderdag 23 December - H. Johannes van Kenty
• Vrijdag 24 December - H. Adèle van Trier
• Zaterdag 25 December - GEBOORTE VAN ONZE HEER JEZUS CHRISTUS
• Zondag 26 December - H. FAMILIE
  
• Maandag 27 December - H. Johannes
• Dinsdag 28 December - H.H. Onnozele Kinderen
• Woensdag 29 December - H. Thomas Becket
• Donderdag 30 December - H. Sabinus van Assisi
• Vrijdag 31 December - H. Sylvester

Een stukje van zes weken geleden dat om de een of andere reden was ‘blijven hangen:’

Vandaag tijdens de aanbidding van het Allerheiligste ontstond er een erg vrolijke, bijna feestelijke atmosfeer. Zoiets kan soms schijnbaar ‘zomaar’ en plotseling gebeuren, en dan word je van het ene op het andere moment ondergedompeld in het besef: Uitzicht op geluk, op welbehagen, op blijdschap in zijn meest pure vorm: dat is aanbidding natuurlijk óók.

In de kathedraal is er iemand die regelmatig Missen laat lezen ‘uit dankbaarheid voor het Liefdesmysterie van de heilige Drievuldigheid.’

Ik heb dat in cynischer buien wel eens een beetje truttig vroom gevonden.

Maar op zo’n dag als vandaag heb ik het gevoel dat ik er, doorheen het Sacrament, een vage glimp van op mag vangen en inderdaad stemt dat me dankbaar: aan de grijs- en grauwigheid waarin wij zo vaak rondploeteren knabbelt de warmte van het feest van die Drie, en op een dag zullen we erin opgeslokt en ondergedompeld zijn.

Je snapt het niet, maar een slechts een ogenblikje na zo’n glorieus moment zit ik me dan weer uitbundig te ergeren aan een spin die onder mijn ogen een web in de kromming van het altaar aan het bouwen is.

Voor mijn ogen een heerlijk Mysterie, aan mijn voeten een onbenullige ergernis. En ik heb mijn blik gericht op de ergernis.

Als ik de dwaasheid van die situatie besef proest ik het uit.

Niet dat ik het geen teleurstelling vind dat ik mijn aandacht weg heb laten zakken, niet dat ik daar geen schaamte over voel, en zeker niet dat ik trots ben op mijn gebrek aan concentratie. Maar de zwakheid van de menselijke geest is behalve betreurenswaardig in sommige opstellingen ook wel eens gewoon potsierlijk.

Zolang je maar weet dat het eigenlijk niet om te lachen is, mag je er best een keer om lachen.

Dat helpt trouwens ook niet zelden om je weer bij de les te krijgen.

Zoals gezegd hebben verschillende lezers meegedacht over het ‘probleem’ van de rozenkrans onder de aanbidding. Zo schreef iemand het volgende:

• Het Woord wordt vlees, door het baren van Maria.

• Door Maria heen openbaart God zich, Maria baart Jezus, Maria toont Jezus.

• Maria toont ons hoe eenvoudig het is om het Woord, Jezus, te ontvangen en te tonen: Je hoeft slechts ‘ja’ te zeggen, ‘Mij geschiede naar Uw Woord.’ (…)
  

• Het Ja-woord van Maria toont ons hoe ook wij het Woord vlees kunnen laten worden: de Liefde moet vrucht dragen. Ook wij mogen Ja zeggen. Het Woord wil antwoord, ons Ja-woord.

• Aanbidding is ons Ja-woord naar het voorbeeld van Maria.

• De cirkel is rond: Maria toont ons Jezus bij Zijn geboorte, Jezus toont ons Maria bij Zijn dood: “Moeder, zie daar uw zoon” (= Johannes = de mensheid = jij en ik), en: “Zoon (= Johannes = de mensheid = jij en ik), zie daar uw moeder”. Jezus geeft ons Maria als onze moeder, als onze weg naar Hem.

• Als wij het moeilijk hebben met ons geloof: vraag het aan Maria: toon ons hoe je ‘ja’ zegt: ‘Mij geschiede naar Uw Woord.’

• Maria, de monstrans van Jezus: En gezegend is Jezus, de vrucht van uw schoot.

Ik vind dat alles mooi geformuleerd. Deze persoon heeft duidelijk goed over deze hele materie nagedacht.

Het ‘probleem’ van het rozenhoedje onder de aanbidding is alleen niet zozeer theologisch van aard als wel praktisch. Wie de moeder (op een gezonde manier) eert, eert ook de Zoon. Wie de moeder eert komt uit bij de Zoon. De moeder verwijst altijd naar de zoon. De Zoon is niet jaloers op de moeder, noch ook de moeder op de Zoon. Er bestaat niet zoiets als een ‘heilige concurrentie.’

De moeilijkheid ligt dan ook niet bij Jezus of Maria, maar bij onszelf, en ons beperkte vermogen om onze concentratie en onze verbeeldingskracht te beheersen.

Maria als monstrans vind ik een mooi voorbeeld. Een monstrans is een houder om het Sacrament te tonen (Monstrans komt van het Latijnse monstrare wat tonen betekent.) In feite is het niet meer dan een ding om de Hostie rechtop te houden, zodat men ernaar kan kijken. In feite zou een dun stangetje met een Hostie-houder (een zogenaamde lunula) voldoende zijn. In de praktijk is men echter, om het Sacrament te eren en ook om er van grotere afstand de aandacht op te vestigen, de monstrans steeds meer gaan versieren en optuigen. Idealiter trekt deze versiering de aandacht naar binnen, naar de Hostie. Meestal heeft deze versiering dan ook de vorm van een stralenkrans rond het Sacrament. Als voorbeeld geef ik hier onze eigen monstrans in Warfhuizen, die ik zelf prima vind ‘werken:’ uitbundig genoeg om de aandacht naar het Sacrament te trekken, maar ook eenvoudig genoeg om de aandacht bij het Sacrament te laten:

Heel anders wordt het wanneer de versierdrift het overneemt, of wedijver met de buurparochie. Sommige barokke monstransen hebben duidelijk last van dit euvel. Het meest gruwelijke voorbeeld vind ik zelf altijd de zogenaamde ‘Lepanto Monstrans’ uit de Maria de Victoria-kerk in Ingolstadt in Beieren:

Zoals je ziet is deze monstrans beeldig versierd met de aan flarden geschoten schepen van de Turken, die in 1571 werden verslagen door een christelijke vloot in de zeeslag bij Lepanto. Deze overwinning was een keerpunt in de expansie van het Ottomaanse rijk, en dus de verspreiding van de Islam. Het succes van de christelijke vloot werd algemeen toegeschreven aan het rozenkransgebed, en werd zodoende een semi-religieus motief. Hoe dan ook: je kunt je voorstellen dat het tijdens een fijn uurtje aanbidding moeilijk wordt je aandacht bij het Sacrament te houden als je wordt afgeleid door een goud-en-zilveren veldslag eromheen (in dit geval letterlijk.) Omdat dit voorbeeld misschien wat extreem is geef ik nog een ander voorbeeld:

Hier geen hak-en-pletwerk maar lievige engeltjes en zelfs briljanten bloemetjes achter het glas van de lunula, zodat de Heer letterlijk achter de geraniums zit. Allemaal heel christelijk, maar het leidt nog steeds af van waar het eigenlijk om gaat.

‘Wat heeft dat alles met Maria te maken? Zij is toch de bescheidenheid zelve?’ zeg je nu misschien. Daar heb je dan gelijk in. Maar onze geest is helaas maar tot een beperkte hoeveelheid aandacht in staat. Als we dus voor de monstrans knielen en we willen ons bij de Heer houden, hoe gaat dat dan in de praktijk wanneer we door de mondgebeden die we gebruiken voortdurend naar Maria getrokken worden? En wat als onze verbeeldingskracht dan vervolgens Maria gaat ‘optuigen,’ zoals de zilversmid in Ingolstadt het deed met zijn ‘Lepanto-monstrans?’

Dat er wel degelijk verwarring kan optreden zou ik willen illustreren met het volgende voorbeeld, waar ik persoonlijk echt de kriebels van krijg:

Hier heb je Maria letterlijk als monstrans. (Natuurlijk is het een voorbeeld uit Amerika.) In het middelste medaillon past namelijk een (erg grote) Hostie:

Het probleem begint hier natuurlijk al bij buitenstaanders die misschien denken dat in dit ‘Heerlijk vat van godsvrucht’ Maria’s lichaam wordt bewaard, of iets dergelijks.

Maar zelfs voor katholieken met een zeer uitgebreide kennis van de eucharistische werkelijkheid: zou jij in staat zijn om voortdurend in je hoofd je aanbidding voor het Allerheiligste te scheiden van de levensgrote beeltenis eromheen? Ik niet, in ieder geval. Ik zou zoiets zelfs al niet willen met een beeld van Christus, laat staan op deze manier.

Terug naar het rozenhoedje onder de aanbidding:

Eigenlijk blijkt het wel goed te werken, dus we houden het zo. Ik heb me eigenlijk om niks druk gemaakt. Zelf ervaar ik het alsof de heilige maagd, de aanbidster bij uitstek, ons voorgaat in de aanbidding. Aan haar hand, over het pad van de geheimen, zullen we echt niet verdwalen.

Maar alle andere devoties die niet rechtsstreeks op Christus betrekking hebben, of het nu om Maria of om de zweetvoeten van de heilige Antonius gaat: niet onder de aanbidding.

Geen taferelen rond mijn lunula. Njet!

Enige tijd geleden schreef ik naar aanleiding van het bidden van de rozenkrans onder de aanbidding van het Allerheiligste dit stukje. Ik heb toen al aangekondigd dat ik van plan was erop terug te komen. Verschillende mensen zijn door mijn opmerkingen van toen aan het denken gezet. Hun opmerkingen wil ik hier graag met jullie delen, naast enkele gedachten die bij mijzelf zijn opgekomen.

Allereerst ben ik naar aanleiding van mijn gevoelsmatige weerstand tegen het rozenhoedje onder de aanbidding te rade gegaan bij het ‘Directorium over volksvroomheid en Liturgie’ van de congregatie voor de goddelijke eredienst en de regeling van de Sacramenten.

Dat document hoort bepaald niet bij mijn favoriete kerkelijke documenten. Ik vind het een erg grijzig en ambivalent geheel. Ik denk dat dat komt omdat het bedoeld is voor de hele wereldkerk terwijl het gaat over een onderwerp dat bij uitstek geografisch bepaald is. De schrijvers zaten volgens mij met hun gedachten nogal eens in afgelegen zuidelijke streken, waar soms de linker grote teen van pater Pio grotere verering geniet dan God de Vader. Zodoende hangt het boekje (begrijpelijk) nogal eens aan de rem wat volksdevotie betreft, soms meer dan in Noord-Europa in mijn ogen nodig of zelfs wenselijk zou zijn. Als ze in Zuid-Italië teveel peper in hun soep gooien wil dat immers nog niet automatisch zeggen dat er in Groningen niet een snufje bij zou mogen. Ook andersom zijn er trouwens voorbeelden te vinden.

Ik had dan ook verwacht dat het document streng zou zijn ten opzichte van Mariale devoties onder de Sacramentsaanbidding. Gedeeltelijk is dat ook zo: (…) Zo zullen zij langzamerhand begrijpen dat er tijdens de aanbidding van het Allerheiligste Sacrament geen andere devotionele praktijken ter ere van de heilige Maagd Maria en de heiligen plaats mogen vinden (nr.165 onderaan.) Maar direct daarna volgt dan: Op grond van de nauwe band die Maria en Christus verenigt, zou echter het bidden van de rozenkrans kunnen helpen aan het gebed een diepe christologische richting te geven, omdat men daarbij de mysteries van menswording en verlossing overdenkt.

Dat klinkt logisch, maar in de dagelijkse werkelijkheid hebben we wel de complicatie dat in de praktijk de rozenkrans standaard gevolgd wordt door de Lauretaanse Litanie, en dat wordt alweer veel ingewikkelder. Vervangen door de litanie van het Allerheiligst Sacrament en de Lauretaanse Litanie uitstellen tot na de instelling? Maar dan bidden we al ‘Gezegend zij God…’

Enfin, we moeten ons er maar mee redden. Wordt vervolgd.

De bedevaart van de Mariabroederschap van Wehe-den Hoorn naar Warfhuizen was weer een ontroerende ervaring. Na de Heilige Mis in Wehe-den Hoorn, met een prachtige preek van kapelaan John de Zwart, trok de processie naar de kluiskapel om de bedroefde moeder van Warfhuizen te eren. Daar vond een plechtig lof plaats in een serene en heilige sfeer. Na het lof was er nog gelegenheid om het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam, dat in de kluiskapel bewaard wordt, te vereren. Graag plaats ik hier een paar videofragmenten. Van de processie heb ik jammer genoeg maar een halve minuut, maar het geeft toch een indruk:

De uitstelling en een gedeelte van de litanie van het heilig Hart:

De zegen met het Allerheiligste:

En de verering van het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam dat in de kluiskapel bewaard wordt:

De foto boven dit bericht is van Marjo Antonissen

De moeder van een van mijn boezemvrienden was, toen ze een pubermeisje was (we schrijven 1964,) de wandelende schrik van de pastoor van Asten. Zo had Tineke (laten we haar Tineke noemen,) op een goede dag eens besloten dat ze eigenlijk niet goed begreep waarom ze van haar moeder zo vaak moest biechten. Zij was niet op haar mondje gevallen (nog steeds niet, trouwens,) en deelde de kapelaan tijdens de eerstvolgende biecht mee dat het haar boven de pet ging waarom ze toch maar steeds weer die biechtstoel in moest. ‘Kom morgenavond eens praten op de pastorie, dan hebben we het er wel over,’ zei de  kapelaan zachtmoedig.

De volgende avond zat Tineke bij de kapelaan aan de koffie, en volgde er een goed en aangenaam gesprek. Dat wil zeggen: totdat de deken ten tonele verscheen. ‘Wat doe jij hier?’ vroeg de deken scherp. ‘Ze begrijpt niet waarom ze moet biechten,’ zei de kapelaan, ‘dus probeer ik het haar even uit te leggen.’

Het hoofd van de deken werd zo rood als vurige kolen, zijn ogen versmalden zich tot dunne spleetjes. ‘Je hoeft nooit meer te biechten en ook niet meer naar de Mis te komen,’ bulderde hij.

Stralend ging Tineke naar huis, waar ze haar moeder op blijde toon vertelde dat ze nooit meer hoefde te biechten en ook nooit meer naar de Mis hoefde. ‘Dat heeft de deken zelf gezegd,’ voegde ze er voldaan aan toe.

Moeder gaf haar een klinkende draai om de oren, zette haar handen in haar zij en sprak op scherpe toon: ‘De volgende zondag ga je drie keer!

Tineke zat in de kerk altijd op de achterste bank met haar vriendinnen, die bijna net zo ondeugend waren als zij. Zodoende zaten ze regelmatig te teutebellen, elkaat foto’s te laten zien en te lachen. Niet zelden kreeg de deken dat op den duur in de gaten. Dan stormde hij met kazuifel en bonnet van het altaar af en joeg de dames onder het roepen van donder en geweld en galg en rad de kerk uit, soms tot in het plantsoen aan de overkant aan toe.

Tineke kan smakelijk over deze voorvallen vertellen, waarbij ze altijd ruiterlijk toegeeft dat de deken wel een beetje gelijk had.

Wat ik aan de laatste anekdote altijd een beetje merkwaardig heb gevonden is het volgende: In de tijd waarover we spreken stond de priester tijdens de Mis naar het oosten gekeerd, dus met zijn gezicht eendrachtig in dezelfde richting als de gelovigen. Hoe kon de man dan in vredesnaam zien wat er achter hem, en nog wel op de achterste bank, gebeurde?

Later legde een oudere priester het mij eens uit.

‘De deurtjes van het tabernakel waren vaak zo glimmend gepoetst dat het net een spiegel was waarin je de hele kerk kon zien.’

Zo werd mij veel duidelijk, al vond ik het niet zo eerbiedig dat de deken onder de Heilige Mis voortdurend zat te letten op wat er achter zijn rug gebeurde. Ook vond ik het niet erg herderlijk van hem om Tineke op die manier weg te jagen.

‘Oordeelt niet opdat gij niet geoordeeld zult worden,’ zegt de Heer in het Evangelie.

Gisteren overkwam mij namelijk precies hetzelfde tijdens de aanbidding.

In de tombe van het Heilig Kruisaltaar zit een ovaal venster met een stuk scheenbeen van de Heilige Bonifatius erachter. Als je nu voor het subpedaneum (het vlonder) op een knielkrukje zit kan je in het glas van dat reliekschrijn de hele kerk overzien. Toen dus op een onbewaakt ogenblikje mijn blik wat zakte en van Ons Heer in de monstrans op het reliekschrijn terechtkwam, zag ik in de weerspiegeling daarvan dat er een ouder echtpaar was binnengekomen. Ze waren typisch van de moeilijke leeftijd, zeg maar tussen de zestig en de zeventig. Vooral de man gedroeg zich vreselijk oneerbiedig. Hij hing nonchalant tegen een herenbank aan met zijn handen in de zakken, grijnsde spottend en had bovendien zijn baseballpetje niet afgenomen. (Eigenlijk vind ik het al tegen de goede zeden om op die leeftijd überhaubt een baseballpetje te dragen, maar dat terzijde.)

Ik kon mij niet bedwingen en zei, rustig maar zeer helder, duidelijk en vriendelijk:

‘Van harte welkom in de liefdevolle Aanwezigheid van de Heer. Zou u zo goed willen zijn uw handen uit uw zakken te halen en uw pet af te nemen?’

Ik zat geknield op de grond met mijn rug naar ze toe, kap over het hoofd en al, dus het moet (zeker in die donkere, wierookdoortrokken kaarsenschijn) heel unheimisch voor ze zijn geweest dat ik in de gaten had wat er achter mij in de kerk gebeurde.

Ze schrokken zich dan ook ongans, sprongen op en vluchtten de kerk uit. (‘Huuuh,’ hoorde ik die vent nog roepen.)

Ik moet tot mijn schaamte bekennen dat dat mij niet weinig vermaak bezorgde.

Toen richtte ik mijn ogen weer op ons Heer en ik herinnerde mij hoe streng ik altijd had geoordeeld over deken van Hout uit Asten, omdat hij tijdens de Mis was afgeleid door wat er achter hem gebeurde, en omdat hij de mensen de kerk uitjoeg in plaats van dat hij de kerk voor hen tot een thuis maakte.

Ik besefte dat de zachtmoedigheid moet heersen over de gestrengheid, om zo de mensen zich gelukkig te laten voelen in de Kerk. Daarbij kwam nog dat ik als in een film al die momenten aan mij voorbij zag trekken dat ik zelf oneerbiedig ben geweest (vaker dan je zou denken.)

Ik voelde mij, met andere woorden, een hypocriete zak.

‘Genees mij Heer, tegen U heb ik misdaan,’ bad ik met een rood hoofd, terwijl ik sterk het gevoel kreeg dat de Heer mij liefdevol en met ontferming uitlachte.

Ik ben er eigenlijk geen voorstander van, maar op uitdrukkelijk verzoek van leden van de broederschap bidden we in het vervolg toch maar de rozenkrans onder de aanbidding. Men voelt zich daar vertrouwd bij en ervaart het als een steun.

Hoewel het niet ontkend kan worden dat aanbidding met rozenkrans tot de Nederlandse traditie behoort blijf ik het vreemd vinden om de moeder Gods om voorspraak te vragen als je net met je neus voor het Lichaam van de Heer zit. Het zal mijn protestante opvoeding wel zijn.

Ik probeer het dan maar zo te bekijken: Je zit samen met de moeder Gods, de aanvoerster van alle bidders, voor het Allerheiligste. Samen met haar en door haar voorspraak wordt je aanbidding nog waardevoller. Samen met Maria leren wij beter bidden (Johannes Paulus II.) Wie de moeder eert, eert de Zoon, zullen we maar zeggen.

Ik vind het verre van ideaal, maar ik begrijp ook de mensen die hierom gevraagd hebben. Vandaar dat ik er, aarzelend, mee instem om de rozenkrans om 17.00 te bidden, dus onder de aanbidding. Dit doen we alleen tijdens het bedevaartseizoen, dus van 1 Mei tot en met 15 September. ’s Winters bidden we de rozenkrans om 12.30, na de Sext.

Ik blijf hier over nadenken, want ik vind dit een interessant dilemma. Ik sluit niet uit dat er over deze thematiek nog meer stukjes volgen.

Vandaag kwam de langverwachte en lang verlangde brief!

De bisschop heeft heeft geschreven dat hij het goed vindt dat er in het vervolg openbare aanbidding van het Sacrament plaatsvindt in de kapel van de kluis in Warfhuizen!

En daar gaan we natuurlijk wat mee doen!

Vanaf Vrijdag 1 Mei wordt het getijdenrooster van de kluis als volgt:

• 6.00 Metten en Lauden
• 10.00 Terts
• 12.00 Sext
• 16.00 Uitstelling van het Allerheiligste Sacrament
• Onder de uitstelling: 16.00 Evangelielezing - 16.30 Adoro Te en Litanie van het Heilig Sacrament - 17.00 Rozenkrans en Lauretaanse litanie
• 17.50 Instelling van het Allerheiligste Sacrament
• 18.00 Vespers
• 20.30 Completen

De tijden waaraan iets verandert zijn vetgedrukt.

• De rozenkrans is weggehaald uit de aanbiddingstijd.
• De Psalmen van de Noon zal ik in het vervolg in stilte bidden tijdens de aanbidding. Er is dus geen aparte Noon meer. Dit is een concessie die me aan het hart gaat, maar anders wordt het onmogelijk om ook nog enig werk gedaan te krijgen.
• De Metten en de Lauden zijn opgeschoven van 5.00 naar 6.00. Dat is aan de late kant, maar doordat de kluis tegen het dorp aanligt is het om 21.00 nog niet altijd stil, en dus ook niet altijd ideaal om dan al per se naar bed te moeten. Nu kan er ’s avonds iets ontspannnener met het schema worden omgesprongen. Voor mensen die een keer naar de Metten willen (vreemd genoeg meestal mensen van vrijgemaakt- of christelijk-gereformeerde snit) wordt dat er weer iets makkelijker op.