Op zaterdag 8 Mei is er weer een bedevaart naar Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen. Om 14.00 is de bedevaartmis in de kerk van de heilige Bonifatius in Wehe-den Hoorn. Daarna trekken we, om ongeveer 15.00, in processie naar Warfhuizen (2 km,) waar in de kluiskapel het sacramentslof met Mariahulde wordt gevierd. Na afloop zal er koffie met cake zijn in het dorpshuis van Warfhuizen.

De celebrant is deze keer plebaan R. Wagenaar, pastoor van de Groninger kathedraal.

Sinds 2003 trekken van heinde en verre mensen, individueel en in besloten groepen, naar de ‘Bedroefde Moeder van Warfhuizen.’ Sinds enkele jaren is er ook deze ‘open’ bedevaart, om iedereen de gelegenheid te geven om in groepsverband en in een feestelijke sfeer naar Warfhuizen te pelgrimeren.

De kosten van deelname zijn 5 Euro

Voor hen die slecht ter been zijn en geen processies kunnen lopen is er vervoer mogelijk van Wehe-den Hoorn naar de kluis van Warfhuizen.

Aanmelden bij Johanna Weersing: (050) 542 71 58

Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen in kerstdracht

Het interieur met de grote kerstboom en de guirlande aan het clausuurhek

En buiten is het nog steeds prachtig…

Het altaar van Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin was nog altijd ernstig provisorisch. Wie goed keek zag dat de bekleding niet paste, en dat er overal lelijke stukken MDF in het zicht zaten. Ook was het geheel een storend element in het kerkinterieur door de grote hoeveelheid kanariegeel met friemels.

Tussen het einde van het bedevaartseizoen en het begin van mijn retraite bij het vadertje is het altijd klussentijd. Dan hebben er de minste mensen hinder van, en kan ik na mijn retraite een frisse en kluizenaarderige herstart maken. Dit jaar kreeg ik op 16 September de geest en ondertussen is het in de kerk een vreselijke puinhoop geweest. Het ergste hebben we nu gehad, maar Maria staat nog wel op het Heilig Kruisaltaar (sommigen worden er nostalgisch van) en dus de Sacramentsuitstelling in de weg. Ik was van plan alles toch maar gewoon door te laten gaan, maar dat is gewoon verre van handig, dus tot en met zondag is er niks te doen en zit de kerk van tijd tot tijd een uurtje op slot (wanneer het echt te erg wordt, zeg maar.)

Gelukkig wordt het echt prachtig, en vanaf zondag staat de bedroefde moeder van Warfhuizen in een spik en span retabel met altaar (o ja, en de liefhebbers van het Kindje Jezus krijgen ook hun zin: hij is terug op een mooie, prominente plaats.)

Nu nog weer opruimen. Gezien mijn uiterst voorlijke grove motoriek en mijn geweldig praktisch vernuft zit ik tot op mijn ondergoed onder de blauwe verf.

Net als de trekstangen, trouwens, en de WC. O, en de soeppan ook, zie ik.

De bedevaart van de Mariabroederschap van Wehe-den Hoorn naar Warfhuizen was weer een ontroerende ervaring. Na de Heilige Mis in Wehe-den Hoorn, met een prachtige preek van kapelaan John de Zwart, trok de processie naar de kluiskapel om de bedroefde moeder van Warfhuizen te eren. Daar vond een plechtig lof plaats in een serene en heilige sfeer. Na het lof was er nog gelegenheid om het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam, dat in de kluiskapel bewaard wordt, te vereren. Graag plaats ik hier een paar videofragmenten. Van de processie heb ik jammer genoeg maar een halve minuut, maar het geeft toch een indruk:

De uitstelling en een gedeelte van de litanie van het heilig Hart:

De zegen met het Allerheiligste:

En de verering van het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam dat in de kluiskapel bewaard wordt:

De foto boven dit bericht is van Marjo Antonissen

We gaan een paar voorzichtige veranderingen doorvoeren in de wijze waarop O.L.Vrouwe van Warfhuizen door het jaar heen wordt aangekleed. Ik weet dat sommigen dit zullen toejuichen en anderen het er hartgrondig mee oneens zullen zijn, vandaar dat ik er hier wat extra aandacht besteed aan iets schijnbaar triviaals. Voor velen doet het ertoe, heeft het iets te maken met hoe ze zich voelen als ze de kapel binnenlopen.

De afgelopen jaren is het omkleden van Maria in Warfhuizen steeds dichter naar de Spaanse praktijk toegegroeid. Dat was een leerzame ervaring voor mij en de vrijwilligers: een onderdompeling in een woeste religieuze cultuur zoals wij die in Nederland eigenlijk niet kennen. Tienduizend spelden, meters goudband, halsbrekende toeren en klimpartijen, sterren op springveren en zirkonia’s, mantelstrekkers en kroonsteunen.

Natuurlijk blijven we deze hele cultuur van harte beleven en beoefenen, als dankbaar eerbetoon aan Maria en beproefde remedie tegen de akelige kwaal der nederdruilerigheid, ons, uit de klei getrokken kooplui, nu eenmaal aangeboren. Tot zover: dank u, Andalusië!

Toch heb ik besloten na zes jaar ervaring een paar aanpassingen door te voeren. Ik weet dat we daardoor niet meer helemaal overeen zullen stemmen met de praktijk van de ‘cofradias en hermandades,’ maar traditie is er voor de mensen, niet de mensen voor de traditie. Bovendien zitten we hier nu eenmaal niet in Sevilla.

Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin trekt juist daarom zoveel mensen naar Warfhuizen omdat ze een moeder van smarten is. Ik vind dat ze er daarom het grootste deel van het jaar ook uit hoort te zien als een moeder van smarten.Weliswaar verandert haar gelaatsuitdrukking niet van een meter Brusselse kant meer of minder, maar ik vind toch dat bij een bedroefde moeder zwart de meest vertrouwde kleur is.

Daarom wordt de dracht zoals op de foto hierboven de ‘normale dracht.’ In Spanje noemen ze dit ‘Vista de Luto,’ oftewel rouwdracht. In Warfhuizen droeg ze dit tot nu toe ook in de vasten, omdat ze geen Spaanse gestreepte vastendracht (vista de Hebrea) heeft. Die krijgt ze ook niet, omdat dat zo afwijkt van wat we in Nederland kennen van geklede Mariabeelden dat ik zeker weet dat de mensen er een hekel aan zouden hebben. In plaats daarvan krijgt ze tijdens de vasten het tenue dat tot nu toe voor November was gereserveerd.

Dat gaat er dan zo uitzien. Veel mensen vinden haar er trouwens het vriendelijkst uitzien in het zwart.

In de advent blijft ze wit over zwart dragen, zonder veel opsmuk. Dat heeft niets met Spanje te maken, dat is een ongelukje geweest, maar iedereen vindt het prachtig.

Ook met kerst blijven we op dezelfde toer,

Net als met Pasen. Om de liefhebbers van feestelijke kleding nog wat te compenseren voor het zwart in de tijd door het jaar krijgt Maria voor de Meimaand een blauwe fluwelen mantel die vanaf 1 Mei de paasdracht zal vervangen.

En dan is er natuurlijk nog het pinksterkleed

Ik hoop dat de liefhebbers van meer uitbundigheid niet teleurgesteld zullen zijn, en snel zullen wennen aan een soberder moeder van smarten in de tijd door het jaar. Als extra tegemoetkoming hebben we bedacht dat we na het hoogfeest van Onze Lieve Vrouwe Tenhemelopneming en het feest van Onze Lieve Vrouw van Smarten een (officieus) ‘octaaf’ instellen, zodat Maria dan nog een week ‘in het mooi’ blijft.

De eerstvolgende bedevaart van de broederschap zal plaatsvinden op Zaterdag 27 Juni.

Ze zullen beginnen met een Heilige Mis om 13.00, daarna trekt men rond 14.00 in een processiebedevaart naar Warfhuizen waar rond 14.40 het lof zal zijn. De dag wordt afgesloten met koffie en broodjes in het Warfhuister dorpshuis.

De broederschap organiseert deze bedevaarten, maar iedereen is van harte welkom.

Op bovenstaande foto staat Maria letterlijk in de huldeblijken van verschillende vereerders. Dat geldt voor de bloemenzee en heel bijzonder ook voor de zakdoek die ze op deze foto in de handen houdt.

Vanmorgen kreeg ik een enorme brief (A2 formaat) met een afzender uit Amsterdam die ik niet kon plaatsen. Nieuwsgierig maakte ik hem open, en er bleek een prachtig geborduurde zakdoek in te zitten, met een gestileerde afbeelding van Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen erop. Er zat een brief bij met een beschrijving van hoe de afbeelding tot stand was gekomen, waarbij duidelijk zorg aan de details is besteed: ‘Om haar middel heb ik de ceintuur in het patroon gebracht met de afhangende linten,’ staat er bijvoorbeeld. Het resultaat mag er dan ook zijn. Zoals gebruikelijk was er het verzoek of de zakdoek Maria in de hand gegeven kon worden. Natuurlijk heb ik dat gedaan, en zoals gezegd draagt ze hem op de foto hierboven.

Omdat de naaldkunstenaar in kwestie rekening heeft gehouden met de regel dat zakdoeken die aan O.L.Vrouwe van Warfhuizen worden geschonken wit moeten zijn, is de crème op wit geborduurde afbeelding op de foto niet te zien. Daarom heb ik er een scan van gemaakt:

De afzender gaf aan dat de zakdoek in Warfhuizen mocht blijven, en dat zal ook gebeuren. De zakdoek krijgt een lijstje en blijft bij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin als votiefgeschenk.

Verder is er elk jaar een mysterieuze persoon die in de Meimaand grote bossen pioenrozen aan Maria schenkt. Dat geeft de kapel altijd een totaal andere uitstraling dan in de rest van het jaar. Omdat het dit jaar (ik neem aan door het slechte weer op de eerste zondagen van de maand) niet door leek te gaan heb ik dan maar zelf een bos laten halen, om tenminste een beetje in de mei-sfeer te komen. Het is er per slot van rekening echt bij gaan horen.

Ik had ze nog niet neergezet (letterlijk: ze stonden nog in de sacristie,) of het gebeurde alsnog: toen ik de kerk in liep om de vazen te gaan halen stonden er in de emmer bij het Maria-altaar bossen en bossen prachtige volle pioenrozen. Beste mysterieuze persoon: namens Maria heel hartelijk dank (en trouwens ook namens de andere bedevaartgangers en mijzelf, want iedereen geniet ervan en roept erover!)

Het bedevaartseizoen verloopt in Warfhuizen dit jaar rustiger dan gebruikelijk, wat enerzijds te maken heeft met het weer en anderzijds met organisatorische ongelukjes eerder dit jaar. Ik vind dat allemaal niet erg, ik ben in de eerste plaats kluisbroeder, geen opzichter van een bedevaartplaats.

Een nadeel is wel dat ik tot nu toe nog niet in de ‘Meimaandsfeer’ was gekomen, iets waar ik toch wel waarde aan hecht, net als aan de ‘kerstsfeer’ en het ‘Paasgevoel.’ Gelukkig is dat gisteren ruimschoots gerepareerd. Eens per jaar krijgt Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen namelijk een groep hoogbejaarde pelgrims van het verzorgingshuis ‘Maartenshof’ op bezoek die mij altijd met een gelukkig gevoel achterlaten.

Door het mooie weer konden ze vanaf Wehe-den Hoorn (dezelfde route als de processies) lekker in het zonnetje naar Warfhuizen worden gereden (in de rolstoel.) Zodoende kwamen ze al extra goedgemutst aan, en verdroegen ze het gehannes met de vele drempels op het bordes zonder een onvertogen woord. Binnen had ik alle kaarsen aangemaakt. Dat doe ik bijna nooit, maar voor deze groep altijd. Deze mensen verheugen zich altijd al tijden van tevoren op de tocht naar Warfhuizen. Het is voor hen één van de hoogtepunten van het jaar. Helemaal wakker en met glimmende ogen zitten ze altijd al voor de dienst van top tot teen te genieten. Daar doe ik dus graag een beetje extra moeite voor.

Elk jaar is er bij deze groep een mevrouw voor wie ik een bijzonder zwak heb. Ze is duidelijk altijd al erg godsdienstig geweest, want ze kent de gekste dingen uit haar hoofd, inclusief zo ongeveer alle slotoraties (afsluitende gebeden van litanieën etc.) Omdat ze wat aan het dementeren is vergeet ze wel eens wat ze wel en niet hoort te doen, en steevast pleegt ze ergens halverwege de dienst een liturgische coup.

Ik: Bid voor ons, heilige moeder van God,

Mevr. Postma: OPDAT WIJ DE BELOFTEN VAN CHRISTUS WAARDIG WORDEN!

Ik: Laat ons bidden. Heer, wij hebben door…

Mevr. Postma: HEER, WIJ HEBBEN DOOR DE BOODSCHAP VAN DE ENGEL DE MENSWORDING VAN CHRISTUS UW ZOON LEREN KENNEN. WIJ BIDDEN U, enz. enz.

Ik smelt altijd helemaal als ze dat doet, en gelukkig neemt ook verder niemand er aanstoot aan. Ze eindigt steevast met: ALLELUIA VOOR MARIA. Die had ik nog nooit gehoord, dus dat zal wel een eigen vondst zijn.

Het gaat bij deze mensen (vijfentachtig en ouder) om de laatste generatie katholieken die en bloc het geloof beleeft op een manier die sterk verwant is aan de mijne. Onder de lichtingen na hen is de onnadrukkelijke, maar ook zo kenmerkende vroomheid die hen tekent al niet meer vanzelfsprekend. Dat klinkt triest, maar ik word er niet verdrietig van, het is de normale gang van zaken. Wij dragen onze schatten in aarden kruiken.

Toch geniet ik er elk jaar bijzonder van om deze mensen even onder te dompelen in de sfeer en de inhoud die ze het meest dierbaar en eigen is, en die ze nog maar zo zelden buiten hun eigen gedachten en herinneringen kunnen beleven.

Vandaag kwam de langverwachte en lang verlangde brief!

De bisschop heeft heeft geschreven dat hij het goed vindt dat er in het vervolg openbare aanbidding van het Sacrament plaatsvindt in de kapel van de kluis in Warfhuizen!

En daar gaan we natuurlijk wat mee doen!

Vanaf Vrijdag 1 Mei wordt het getijdenrooster van de kluis als volgt:

• 6.00 Metten en Lauden
• 10.00 Terts
• 12.00 Sext
• 16.00 Uitstelling van het Allerheiligste Sacrament
• Onder de uitstelling: 16.00 Evangelielezing - 16.30 Adoro Te en Litanie van het Heilig Sacrament - 17.00 Rozenkrans en Lauretaanse litanie
• 17.50 Instelling van het Allerheiligste Sacrament
• 18.00 Vespers
• 20.30 Completen

De tijden waaraan iets verandert zijn vetgedrukt.

• De rozenkrans is weggehaald uit de aanbiddingstijd.
• De Psalmen van de Noon zal ik in het vervolg in stilte bidden tijdens de aanbidding. Er is dus geen aparte Noon meer. Dit is een concessie die me aan het hart gaat, maar anders wordt het onmogelijk om ook nog enig werk gedaan te krijgen.
• De Metten en de Lauden zijn opgeschoven van 5.00 naar 6.00. Dat is aan de late kant, maar doordat de kluis tegen het dorp aanligt is het om 21.00 nog niet altijd stil, en dus ook niet altijd ideaal om dan al per se naar bed te moeten. Nu kan er ’s avonds iets ontspannnener met het schema worden omgesprongen. Voor mensen die een keer naar de Metten willen (vreemd genoeg meestal mensen van vrijgemaakt- of christelijk-gereformeerde snit) wordt dat er weer iets makkelijker op.

De Meimaand staat weer voor de deur, en dus ook het begin van het bedevaartseizoen. We verheugen ons er allemaal erg op elkaar weer te ontmoeten bij Onze Lieve Vrouw van de Besloten Tuin in Warfhuizen.

• Door allerlei praktische moeilijkheden zullen er dit jaar minder georganiseerde groepsbedevaarten naar Warfhuizen zijn. Dit alles had te maken met het feit dat de bedevaartkapel in Warfhuizen nu eenmaal in de eerste plaats de kapel van de kluis is. De combinatie van een kluis met een bloeiend Mariaheiligdom brengt wat extra georganiseer met zich mee. De broeder moet immers wel ook gewoon kluizenaar kunnen zijn. Voor de broeder zelf, maar ook voor het bisdom en voor ons als broederschap is dat een absolute prioriteit.

• De moeilijkheden in kwestie zijn ondertussen allemaal opgelost, maar toen alles eenmaal in kannen en kruiken was, was het al te laat om de Meimaand zoals gebruikelijk door te laten gaan. De eerstvolgende broederschapsbedevaart is dan ook uitgesteld tot Juni. Wij hopen jullie zo snel mogelijk een datum te kunnen geven.

• Op het aantal individuele pelgrims heeft dit alles geen enkele invloed. Dat lijkt ook dit jaar weer te zullen stijgen, als we af kunnen gaan op het bezoek in het vroege voorjaar, dat dit jaar al in Maart op gang kwam. Voor deze mensen hebben we dit jaar waarschijnlijk een verrassing in petto (waarover broeder Hugo misschien nog vandaag zal schrijven zodra het definitief bevestigd kan worden.)

• Wij herhalen nog eens dat groepen die op bedevaart naar Warfhuizen willen komen dat van tevoren moeten melden door een briefje te sturen naar de broederschap: Broederschap Onze Lieve Vrouw van de Besloten Tuin, Baron van Asbeckweg 13, 9963PA Warfhuizen. Het is dit jaar al twee keer voorgekomen dat er onaangekondigd een touringcar vol mensen werd uitgeladen. Wij hebben gastvrijheid hoog in het vaandel staan, maar dergelijke grapjes waarderen wij niet. Hetzelfde geldt voor processies. Processies zonder liturgische kledij zijn weliswaar kerkelijk vrij, maar als er meer dan honderd personen meelopen moet dat wel aan de gemeente gemeld worden. Bovendien wil de broeder graag weten waar hij aan toe is.