Op zaterdag 8 Mei is er weer een bedevaart naar Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen. Om 14.00 is de bedevaartmis in de kerk van de heilige Bonifatius in Wehe-den Hoorn. Daarna trekken we, om ongeveer 15.00, in processie naar Warfhuizen (2 km,) waar in de kluiskapel het sacramentslof met Mariahulde wordt gevierd. Na afloop zal er koffie met cake zijn in het dorpshuis van Warfhuizen.

De celebrant is deze keer plebaan R. Wagenaar, pastoor van de Groninger kathedraal.

Sinds 2003 trekken van heinde en verre mensen, individueel en in besloten groepen, naar de ‘Bedroefde Moeder van Warfhuizen.’ Sinds enkele jaren is er ook deze ‘open’ bedevaart, om iedereen de gelegenheid te geven om in groepsverband en in een feestelijke sfeer naar Warfhuizen te pelgrimeren.

De kosten van deelname zijn 5 Euro

Voor hen die slecht ter been zijn en geen processies kunnen lopen is er vervoer mogelijk van Wehe-den Hoorn naar de kluis van Warfhuizen.

Aanmelden bij Johanna Weersing: (050) 542 71 58

+

Warfhuizen, St. John Bosco AD 2010

Dear Matthew,

A long time ago I promised to send you a report on the restoration and redecoration of the chapel and hermitage in Warfhuizen. Because of various reasons this took a while, but I now have ample time to expansively write to you about this process.

In 2001 the old village church in the small village of Warfhuizen, in the northern tip of the Netherlands, was returned to Catholic worship, with the purpose of establishing a hermitage and chapel there. At that time it was virtually a ruin. The roof was threatening to collapse, the clock to fall down, there was no real floor left in the building: it was a spooky place.

The small church originally dates from the thirteenth century, but that doesn’t really show anymore. In the middle of the nineteenth century it had gotten far too small for the village, and the decision was made for a reconstruction which was basically a total rebuilding in a totally different style, specifically for Protestant services.

At that time such buildings were often funded by the state, on the condition that the drawings were okayed - and often even made - by Rijkswaterstaat, the government institution which was originally intended to build dikes and sluices and create new polders. So a unique design developed, which in the Netherlands is often called the ‘waterstaat’ style. It is usually a very basic form of neoclassicism: they wanted to spend as little money as possible, of course. To give you an idea, I include here a picture of the church’s exterior:

Next to refurbishing the building it also had to be redecorated. A hermitage had to be constructed in the last bay, but it especially needed a true Catholic interior. That became a very strange job in itself

The situation in 2001

With all that follows, you must remember well that there was no Benedict XVI yet, and that there was no indication of a possible ‘New Liturgical Movement’. Anything that even smelled too much of tradition, was very much suspect, and the entire project could easily have failed if outsiders had gotten the idea that it was a traditionalist initiative..

So we always strove for ’sacrality’ instead of ‘traditional sacrality’. The joke being, of course, that when the reconstruction was complete, the entire attitude had changed. But by then I had myself a brick people’s altar and a minimalistic ciborium magnum. Subsequentely a devotion and pilgrimage to the Virgin Mary developed, which demanded a totally different atmosphere, and the volunteers began to ‘baroque’ my sharp and modern design. It now looks as if history has had its way with it. And that’s essentially what happened, albeit in ten years instead of a thousand.

Starting point

To give you an idea of the situation that we started with I give you a list and some images.

• A ‘waterstaat’ style church, partly on thirteenth century foundations. Orientation reversed. Organ loft and entrance in the old sanctuary.
• Church completely empty, apart from the organ loft and entrance. Two blocks of pews with elements from the 17^th, 18^th, 19^th and 20^th centuries, all to be totally overhauled. In the 1960s the organ (including the pipes!) and the pulpit had been painted bright white, the ceiling sky blue and the moldings vanilla yellow. The steps and soundboard had gone into the fire.
• Tower rebuilt in the middle of the nineteenth century, possibly after the design of its medieval predecessor. Clock from the thirteenth century (Oldest but one in the Netherlands.)
• All this on the verge of collapse and the rest was just bad.

First stage

During the first stage the building was totally emptied, apart from the organ loft. The organ was emptied, the casing wrapped up. Then the roof was largely replaced, the walls regrouted, etc. By that time the blueprints were just about done.

Blueprints

The hermitage was drawn by an architect from the city of Groningen, Mr. Oving. He had the idea that I should make the design of the church’s interior myself. He would then make usable construction blueprints based on my design.

A classicistic church needs a classicistic interior, but the political situation in the Church made that impossible without wrecking the founding of the hermitage. That is why I was inspired mostly by early medieval churches with a raised sanctuary, a ciborium magnum and clearly demarcated liturgical spaces.

I have drawn a lot, but except for the definitive blueprints, I have almost nothing left of my ’simple scratchings’. I really regret that now. Keep your simple scratchings! Of those I still have, I include one here. They are not very beautiful, but they will do.

The blueprints then. I assume you’ll easily read them, so I’ll just include one here.

To be able to ‘taste’ the final result, we had a model made.

You’ll see that the design was loosely based on early Roman churches from Italy, with a raised sanctuary and crypt underneath. (Of course the model was ‘rough.’ The square openings to the crypt where ment to be built as arches.) The ciborium magnum and the people’s altar would be made from piecework brick, and would be placed atop the altar steps (a total disaster in light of the reform of the reform but, as I mentioned before: here was no sign of that yet. If you told us what would happen in the next ten years, we’d have considered you mad.)

We intended to adapt further decoration to this design, with statues from the ‘Petites soeurs de Bethléhem’ in a Roman styling. The block of pews turned out to include two seventeenth-century pews used by wealthy local families. Those would be restored to their original state, and the Protestant pulpit would also return with reconstructed sound board and steps (to function as ambo.)

The so-called ‘Bossche school’ was also of some influence, especially the church in Odiliapeel, designed by architect De Jong.

This style, developed by Benedictine architect dom Hans van der Laan, is know for its modern simplicity, as well as its sacrality. “If it can’t be traditional, then as holy as possible,’ just about was our motto.

During construction we constantly had to be attentive, since no one had any practical experience in decorating Catholic churches. That is why there were regular last-minute changes, and some enormous mistakes, as these things go. From that time we have the funny little front of the altar with the round window underneath. In hindsight, you don’t really understand why you ever did that.

Anyway, I’ll just include some photos of the progress of construction, to give you an idea.

Pilgrimage, Benedict XVI, Baroque: everything changes

When the church and hermitage were finished, I moved in and continued my religious life in a building that was ‘finished’, and anything but ‘finished’. Choir stalls arrived that seemed to have escaped from some 1970s German trailer, so that had to change. There were no chasubles, no vessels, nothing. You get the idea.

Then a statue of Mary arrived that turned all my original ideas on their heads. A Spanish mother of sorrow in a vivid emotional Baroque, like they carry through the streets of Seville in Holy Week. And lifesize, to boot!

The logical result was that the simple interior was totally overshadowed by that one statue. As soon as it was placed, faithful began to flock to Warfhuizen (an extremely remote village!) especially for the statue. Removing it was out of the question. I suddenly had a small pilgrimage site on my doorstep.

There were a number of able golden-handed volunteers, including the widow of a Russian Orthodox priest, who had golden hands. In the mean time the first signs of a relaxation of the attitude towards tradition began to dawn. And so the decision was made to make the entire church baroque. I did initially fear a kitschy effect, but I dared to take the jump with these people.

I’ll let the photos speak for themselves:

Dear Matthew, I have reached the end of my story. I have a church with a very strange history, but with which I, and many others, are very happy. In hindsight I consider it a sign of the divine providence’s sense of humour. With my ignorance, church politics, protestant domination, monument care and the lack of funds in the way, the Lord has managed to give us a sanctuary where many can get close to Him.

I hope that this little report has entertained you. If you have any questions, you know how to reach me. Please let me know how things are going with your own construction project.

Wishing you God’s richest blessing,

Brother Hugo

Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen in kerstdracht

Het interieur met de grote kerstboom en de guirlande aan het clausuurhek

En buiten is het nog steeds prachtig…

Zoals al eerder opgemerkt is Warfhuizen geen overdreven vroom dorp, maar wordt er wel werk gemaakt van kerstmis. Verschillende dorpsgenoten vonden het jammer dat er geen kerststal was. Jaar na jaar kregen we dat van verschillende kanten te horen.

Kerststallen behoren echter niet tot de standaarduitrusting van kluiskapellen, en er was dan ook geen geld voor opzij gelegd. Zodoende heeft men een extra offerblok in het portaal gehangen, en is men aan het sparen geslagen.

Vervolgens had men twee keer enorme mazzel. Ten eerste begonnen de bedevaartgangers die uit verre streken naar Onze Lieve Vrouw van Warfhuizen kwamen mee te sparen voor de kerststal. Zo weet ik toevallig dat er eigenlijk een grote bos bloemen naar Limburg zou moeten. Dat was mazzel 1. Ten tweede werden de beelden (en die kosten het meeste van zo’n stal) geschonken door een anonieme weldoenster die daarvoor van alle Warfhuister kerstgangers een dikke kus verdient. Daardoor kon het gespaarde geld aan Pim Verwijk worden gegeven om een stal van te timmeren. Hij was dolblij dat hij nu het mooiste materiaal kon kopen en is er als een bezetene mee aan het werk geslagen. Het resultaat is, dat durven wij wel te stellen, de mooiste stal van de ommelanden (en de stad erbij!) Onze Pim is geen timmerman maar een kunstenaar!

De stal is natuurlijk nog leeg, maar ik ben zo trots op iedereen dat ik toch maar vast een paar foto’s plaats!

Het altaar van Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin was nog altijd ernstig provisorisch. Wie goed keek zag dat de bekleding niet paste, en dat er overal lelijke stukken MDF in het zicht zaten. Ook was het geheel een storend element in het kerkinterieur door de grote hoeveelheid kanariegeel met friemels.

Tussen het einde van het bedevaartseizoen en het begin van mijn retraite bij het vadertje is het altijd klussentijd. Dan hebben er de minste mensen hinder van, en kan ik na mijn retraite een frisse en kluizenaarderige herstart maken. Dit jaar kreeg ik op 16 September de geest en ondertussen is het in de kerk een vreselijke puinhoop geweest. Het ergste hebben we nu gehad, maar Maria staat nog wel op het Heilig Kruisaltaar (sommigen worden er nostalgisch van) en dus de Sacramentsuitstelling in de weg. Ik was van plan alles toch maar gewoon door te laten gaan, maar dat is gewoon verre van handig, dus tot en met zondag is er niks te doen en zit de kerk van tijd tot tijd een uurtje op slot (wanneer het echt te erg wordt, zeg maar.)

Gelukkig wordt het echt prachtig, en vanaf zondag staat de bedroefde moeder van Warfhuizen in een spik en span retabel met altaar (o ja, en de liefhebbers van het Kindje Jezus krijgen ook hun zin: hij is terug op een mooie, prominente plaats.)

Nu nog weer opruimen. Gezien mijn uiterst voorlijke grove motoriek en mijn geweldig praktisch vernuft zit ik tot op mijn ondergoed onder de blauwe verf.

Net als de trekstangen, trouwens, en de WC. O, en de soeppan ook, zie ik.

Volgens de regel mag ik twee keer per jaar drie dagen afwezig zijn voor een bedevaart. Al sinds de tijd van de heilige Gerlachus is dat in Nederland voor kluisbroeders traditie. Het rare feit doet zich echter voor dat mij het bedevaarten vaak onmogelijk wordt gemaakt doordat Warfhuizen zelf een bedevaartplaats is geworden. Maria wacht in Maastricht nogal eens vergeefs op broeder Hugo omdat Maria in Warfhuizen teveel pelgrims trekt die graag een rozenhoedje en uitstelling hebben. Niet iets waar ik me druk over maak, wel een van die dingen die je af en toe achter je oren laten krabben omdat ze je laten beseffen hoe bizar het leven kan lopen.

Zo kon ik ook afgelopen Mei niet weg. Achteraf was dat waarschijnlijk de goddelijke Voorzienigheid, omdat ik zodoende nog een bedevaart tegoed had toen bleek dat het Credimus bootcamp van Warfhuizen verplaatst zou moeten worden naar Maarheeze in Zuid-Oost Brabant. Zo kon ik twee vliegen in een klap slaan, even naar sint Gerlach in Houthem, de Sterre der Zee in Maastricht en een paar daagjes logeren bij de jongeren in Maarheeze.

Het Credimus Bootcamp is een intensief kamp voor jongeren met uitbundige liturgie, een hoop aanbidding en lezingen die een stapje verder gaan dan het aanbod van het gemiddelde jongerenplatform. Daar treedt het dan ook niet mee in concurrentie, het vormt er eigenlijk een aanvulling op.

Naar de activiteiten van de verschillende jongerenplatforms komen altijd ook weer nieuwe jongeren die de ‘basics’ nog niet gehad hebben. Ook komen daar jongeren die wel gelovig zijn, maar niet zitten te wachten op lezingen over een minutieuze exegese van het boek Job of de details van de details van heiligverklaringsprocessen (en dan zwijg ik nog over uren aanbidding, Missen in twee vormen en een flink stuk van het getijdengebed in twee talen.) Zodoende kunnen dit soort dingen door het gemiddelde jongerenplatform niet worden aangeboden. Daarvoor is er dus het meer ‘hardcore katholieke’ Bootcamp, georganiseerd door de jongeren van het internetforum ‘Credimus.’

Vorig jaar vond het plaats in Warfhuizen, dit jaar in Maarheeze, een dorp met een prachtige neoromaanse kerk waaraan een groot parochiecentrum verbonden is. Erachter ligt een besloten grasveld waar prima gekampeerd kan worden.

Zo kwam ik zondag 12 Juli na een reis van 7 (!) uur in Maarheeze aan (de trein van Utrecht naar Eindhoven werd omgeleid via o.a. Veenendaal de Klomp.) Daar hadden ze er al enige dagen en lezingen opzitten, en was de sfeer ondertussen aardig op gang gekomen.

Ik had helaas de lezing van Tjeerd Visser gemist, maar kreeg nog wel de kans kennis te maken met deze sympathieke en energieke kapelaan uit Delft. De maandag stond er een H. Mis volgens de buitengewone vorm op het programma. Indrukwekkend verstild, zoals altijd. (Er stond trouwens maar één zo’n Mis op het programma. Het Bootcamp is geen ‘Tradi’ kamp, zoals onwetende mekkeraars weleens willen beweren.)

Ik ben de afgelopen week blij verrast door zowel de geestelijke diepgang van een aantal van de jonge deelnemers als de kwaliteit van de lezingen. Daar sprongen vooral de lezing van diaken Peter Vermaat van het bisdom Groningen en de lezing van Harry Broers en Dolf Dormans uit.

De lezing van Vermaat ging vooral over de subjectiviteit van de geloofsbeleving en de invloed daarop van het ‘moderne levensgevoel.’ De diaken speelde aan de lopende band met allerlei paradoxen waar we ons niet meer bewust van zijn, maar die wel een rol spelen in hoe we tegen de werkelijkheid, de schepping en onszelf aankijken. Daarbij kwamen allerlei filosofen, heiligen en theologen voorbij, waarbij het opviel dat niet alleen de geijkte namen voorbij kwamen, maar ook voor de leek minder bekende. Iets om nog eens in te duiken.

De lezing van pastoor Harry Broers van Munstergeleen ging over het heiligverklaringsproces van de heilige pater Karel Houben, ook uit Munstergeleen. We werden binnengeleid in de wereld die Vaticaan heet, in de (soms schier eindeloze) procesgang bij een heiligverklaring, en vooral de procedure bij het vaststellen van een wonderbaarlijke genezing. Daarbij was het bijzonder dat de genezene zelf, de heer Dolf Dormans, meegekomen was en ook uitgebreid aan het woord kwam. Het eenvoudige, maar ook zeer diepgaande en vertrouwvolle geloof van deze man maakte indruk op alle aanwezigen. Ik werd er haast een beetje jaloers op. De pastoor maakte mij aan het einde van zijn lezing zeer blij door mij een reliek van de heilige Karel te beloven voor de kluiskapel in Warfhuizen. De volgende dag (woensdag) zou ik naar Limburg reizen voor mijn bedevaart, dus kon ik gelijk naar Munstergeleen om het op te halen.

Inderdaad ben ik de volgende dag met de beste seminarist Patrick op reis gegaan naar mijn favoriete heiligdommen. Ik bedoel: Lourdes en Fatima zijn natuurlijk leuk en zo, maar stellen vanzelfsprekend niets voor vergeleken met de Sterre der Zee in Maastricht en het graf van Gerlachus in Houthem… Ook het kluisje waar mijn laatste voorgangers in deze exacte stijl van kluizenaarsleven verbleven hebben we weer bezocht, op de Schaelsberg bij Walem (Valkenburg.)

We begonnen op de meest verafgelegen plaats, namelijk Houthem, waar de belangrijkste Nederlandse kluizenaar begraven ligt: de heilige Gerlachus. Veel van wat deze man heeft beleefd en beslist heeft nog dagelijks invloed op mijn leven, soms tot in kleine details. Tot mijn grote schrik hadden ze zijn oude schrijn weggeparkeerd en zijn gebeente in een soort jaren-zestig-tabernakel gelegd.

Het geval is van donker brons met vierkante bergkristallen stenen, dat eigenlijk best stijlvol is, maar in die kerk (barokker, barokst, barokster) echt niet past. Het voordeel was wel dat je er nu vlakbij kunt komen, het schrijn aan kunt raken en er met je neus bovenop kunt gaan zitten bidden. Dat vind ik erg goed bedacht. Zo is het makkelijk buurten met deze beste heilige.

Na Houthem ging het door naar de kluis op de Schaelsberg. Die kluis is nu een museumpje, maar toch hangt er nog een zekere gewijde sfeer. Ontroerend vind ik altijd de stoel waarin kluizenaar Henricus Weerts is gestorven. Hij was een zeer indrukwekkende kluizenaar, zo eentje waar ik me een salonheremiet van ga voelen. Ik heb hem hartelijk om zijn voorspraak gevraagd.

Het was inderdaad als thuiskomen bij de Sterre der Zee, zoals altijd. Achttien jaar geleden werden mij daar de ogen geopend voor de Rooms-katholieke Kerk. Hoeveel heb ik ondertussen daar al meegemaakt, goed en kwaad. Hoezeer ben ik ondertussen met haar verweven. Enfin, over dat soort zaken schrijve men niet te licht allerlei onzin op, dus houd ik het erbij dat deze plaats voor mij zeer belangrijk is.

Ten slotte dan voor het eerst naar Munstergeleen. De pastoor ontving ons inderdaad zeer hartelijk. Wat een fijne mens is dat (sorry voor het Brabants.) We hebben gezellig zitten buurten in zijn nogal sfeervolle pastorie en inderdaad kreeg ik een prachtige reliek van pater Karel Houben (van het lichaam: ‘ex corpore’) voor de kluiskapel in Warfhuizen. We weten nu wie we, naast onze lieve vrouw, centraal zullen stellen bij de volgende broederschapsbedevaart! Op de koop toe verblijdde hij mij ook nog met een mooi boek over de pater en een klein borstbeeld van de heilige voor op de boekenplank.

Tot zover even deze turbosamenvatting. Over Pater Karel en het verkregen reliek later nog meer…

Zoals gezegd hebben verschillende lezers meegedacht over het ‘probleem’ van de rozenkrans onder de aanbidding. Zo schreef iemand het volgende:

• Het Woord wordt vlees, door het baren van Maria.

• Door Maria heen openbaart God zich, Maria baart Jezus, Maria toont Jezus.

• Maria toont ons hoe eenvoudig het is om het Woord, Jezus, te ontvangen en te tonen: Je hoeft slechts ‘ja’ te zeggen, ‘Mij geschiede naar Uw Woord.’ (…)
  

• Het Ja-woord van Maria toont ons hoe ook wij het Woord vlees kunnen laten worden: de Liefde moet vrucht dragen. Ook wij mogen Ja zeggen. Het Woord wil antwoord, ons Ja-woord.

• Aanbidding is ons Ja-woord naar het voorbeeld van Maria.

• De cirkel is rond: Maria toont ons Jezus bij Zijn geboorte, Jezus toont ons Maria bij Zijn dood: “Moeder, zie daar uw zoon” (= Johannes = de mensheid = jij en ik), en: “Zoon (= Johannes = de mensheid = jij en ik), zie daar uw moeder”. Jezus geeft ons Maria als onze moeder, als onze weg naar Hem.

• Als wij het moeilijk hebben met ons geloof: vraag het aan Maria: toon ons hoe je ‘ja’ zegt: ‘Mij geschiede naar Uw Woord.’

• Maria, de monstrans van Jezus: En gezegend is Jezus, de vrucht van uw schoot.

Ik vind dat alles mooi geformuleerd. Deze persoon heeft duidelijk goed over deze hele materie nagedacht.

Het ‘probleem’ van het rozenhoedje onder de aanbidding is alleen niet zozeer theologisch van aard als wel praktisch. Wie de moeder (op een gezonde manier) eert, eert ook de Zoon. Wie de moeder eert komt uit bij de Zoon. De moeder verwijst altijd naar de zoon. De Zoon is niet jaloers op de moeder, noch ook de moeder op de Zoon. Er bestaat niet zoiets als een ‘heilige concurrentie.’

De moeilijkheid ligt dan ook niet bij Jezus of Maria, maar bij onszelf, en ons beperkte vermogen om onze concentratie en onze verbeeldingskracht te beheersen.

Maria als monstrans vind ik een mooi voorbeeld. Een monstrans is een houder om het Sacrament te tonen (Monstrans komt van het Latijnse monstrare wat tonen betekent.) In feite is het niet meer dan een ding om de Hostie rechtop te houden, zodat men ernaar kan kijken. In feite zou een dun stangetje met een Hostie-houder (een zogenaamde lunula) voldoende zijn. In de praktijk is men echter, om het Sacrament te eren en ook om er van grotere afstand de aandacht op te vestigen, de monstrans steeds meer gaan versieren en optuigen. Idealiter trekt deze versiering de aandacht naar binnen, naar de Hostie. Meestal heeft deze versiering dan ook de vorm van een stralenkrans rond het Sacrament. Als voorbeeld geef ik hier onze eigen monstrans in Warfhuizen, die ik zelf prima vind ‘werken:’ uitbundig genoeg om de aandacht naar het Sacrament te trekken, maar ook eenvoudig genoeg om de aandacht bij het Sacrament te laten:

Heel anders wordt het wanneer de versierdrift het overneemt, of wedijver met de buurparochie. Sommige barokke monstransen hebben duidelijk last van dit euvel. Het meest gruwelijke voorbeeld vind ik zelf altijd de zogenaamde ‘Lepanto Monstrans’ uit de Maria de Victoria-kerk in Ingolstadt in Beieren:

Zoals je ziet is deze monstrans beeldig versierd met de aan flarden geschoten schepen van de Turken, die in 1571 werden verslagen door een christelijke vloot in de zeeslag bij Lepanto. Deze overwinning was een keerpunt in de expansie van het Ottomaanse rijk, en dus de verspreiding van de Islam. Het succes van de christelijke vloot werd algemeen toegeschreven aan het rozenkransgebed, en werd zodoende een semi-religieus motief. Hoe dan ook: je kunt je voorstellen dat het tijdens een fijn uurtje aanbidding moeilijk wordt je aandacht bij het Sacrament te houden als je wordt afgeleid door een goud-en-zilveren veldslag eromheen (in dit geval letterlijk.) Omdat dit voorbeeld misschien wat extreem is geef ik nog een ander voorbeeld:

Hier geen hak-en-pletwerk maar lievige engeltjes en zelfs briljanten bloemetjes achter het glas van de lunula, zodat de Heer letterlijk achter de geraniums zit. Allemaal heel christelijk, maar het leidt nog steeds af van waar het eigenlijk om gaat.

‘Wat heeft dat alles met Maria te maken? Zij is toch de bescheidenheid zelve?’ zeg je nu misschien. Daar heb je dan gelijk in. Maar onze geest is helaas maar tot een beperkte hoeveelheid aandacht in staat. Als we dus voor de monstrans knielen en we willen ons bij de Heer houden, hoe gaat dat dan in de praktijk wanneer we door de mondgebeden die we gebruiken voortdurend naar Maria getrokken worden? En wat als onze verbeeldingskracht dan vervolgens Maria gaat ‘optuigen,’ zoals de zilversmid in Ingolstadt het deed met zijn ‘Lepanto-monstrans?’

Dat er wel degelijk verwarring kan optreden zou ik willen illustreren met het volgende voorbeeld, waar ik persoonlijk echt de kriebels van krijg:

Hier heb je Maria letterlijk als monstrans. (Natuurlijk is het een voorbeeld uit Amerika.) In het middelste medaillon past namelijk een (erg grote) Hostie:

Het probleem begint hier natuurlijk al bij buitenstaanders die misschien denken dat in dit ‘Heerlijk vat van godsvrucht’ Maria’s lichaam wordt bewaard, of iets dergelijks.

Maar zelfs voor katholieken met een zeer uitgebreide kennis van de eucharistische werkelijkheid: zou jij in staat zijn om voortdurend in je hoofd je aanbidding voor het Allerheiligste te scheiden van de levensgrote beeltenis eromheen? Ik niet, in ieder geval. Ik zou zoiets zelfs al niet willen met een beeld van Christus, laat staan op deze manier.

Terug naar het rozenhoedje onder de aanbidding:

Eigenlijk blijkt het wel goed te werken, dus we houden het zo. Ik heb me eigenlijk om niks druk gemaakt. Zelf ervaar ik het alsof de heilige maagd, de aanbidster bij uitstek, ons voorgaat in de aanbidding. Aan haar hand, over het pad van de geheimen, zullen we echt niet verdwalen.

Maar alle andere devoties die niet rechtsstreeks op Christus betrekking hebben, of het nu om Maria of om de zweetvoeten van de heilige Antonius gaat: niet onder de aanbidding.

Geen taferelen rond mijn lunula. Njet!

Enige tijd geleden schreef ik naar aanleiding van het bidden van de rozenkrans onder de aanbidding van het Allerheiligste dit stukje. Ik heb toen al aangekondigd dat ik van plan was erop terug te komen. Verschillende mensen zijn door mijn opmerkingen van toen aan het denken gezet. Hun opmerkingen wil ik hier graag met jullie delen, naast enkele gedachten die bij mijzelf zijn opgekomen.

Allereerst ben ik naar aanleiding van mijn gevoelsmatige weerstand tegen het rozenhoedje onder de aanbidding te rade gegaan bij het ‘Directorium over volksvroomheid en Liturgie’ van de congregatie voor de goddelijke eredienst en de regeling van de Sacramenten.

Dat document hoort bepaald niet bij mijn favoriete kerkelijke documenten. Ik vind het een erg grijzig en ambivalent geheel. Ik denk dat dat komt omdat het bedoeld is voor de hele wereldkerk terwijl het gaat over een onderwerp dat bij uitstek geografisch bepaald is. De schrijvers zaten volgens mij met hun gedachten nogal eens in afgelegen zuidelijke streken, waar soms de linker grote teen van pater Pio grotere verering geniet dan God de Vader. Zodoende hangt het boekje (begrijpelijk) nogal eens aan de rem wat volksdevotie betreft, soms meer dan in Noord-Europa in mijn ogen nodig of zelfs wenselijk zou zijn. Als ze in Zuid-Italië teveel peper in hun soep gooien wil dat immers nog niet automatisch zeggen dat er in Groningen niet een snufje bij zou mogen. Ook andersom zijn er trouwens voorbeelden te vinden.

Ik had dan ook verwacht dat het document streng zou zijn ten opzichte van Mariale devoties onder de Sacramentsaanbidding. Gedeeltelijk is dat ook zo: (…) Zo zullen zij langzamerhand begrijpen dat er tijdens de aanbidding van het Allerheiligste Sacrament geen andere devotionele praktijken ter ere van de heilige Maagd Maria en de heiligen plaats mogen vinden (nr.165 onderaan.) Maar direct daarna volgt dan: Op grond van de nauwe band die Maria en Christus verenigt, zou echter het bidden van de rozenkrans kunnen helpen aan het gebed een diepe christologische richting te geven, omdat men daarbij de mysteries van menswording en verlossing overdenkt.

Dat klinkt logisch, maar in de dagelijkse werkelijkheid hebben we wel de complicatie dat in de praktijk de rozenkrans standaard gevolgd wordt door de Lauretaanse Litanie, en dat wordt alweer veel ingewikkelder. Vervangen door de litanie van het Allerheiligst Sacrament en de Lauretaanse Litanie uitstellen tot na de instelling? Maar dan bidden we al ‘Gezegend zij God…’

Enfin, we moeten ons er maar mee redden. Wordt vervolgd.

De bedevaart van de Mariabroederschap van Wehe-den Hoorn naar Warfhuizen was weer een ontroerende ervaring. Na de Heilige Mis in Wehe-den Hoorn, met een prachtige preek van kapelaan John de Zwart, trok de processie naar de kluiskapel om de bedroefde moeder van Warfhuizen te eren. Daar vond een plechtig lof plaats in een serene en heilige sfeer. Na het lof was er nog gelegenheid om het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam, dat in de kluiskapel bewaard wordt, te vereren. Graag plaats ik hier een paar videofragmenten. Van de processie heb ik jammer genoeg maar een halve minuut, maar het geeft toch een indruk:

De uitstelling en een gedeelte van de litanie van het heilig Hart:

De zegen met het Allerheiligste:

En de verering van het reliek van de heilige Lidwina van Schiedam dat in de kluiskapel bewaard wordt:

De foto boven dit bericht is van Marjo Antonissen

Mevrouw Postma, over wie ik schreef in het bericht over de bedevaart van verpleeghuis Maartenshof hier, is vorige week overleden. Ik ben blij dat ze nog even in Warfhuizen bij Maria is geweest, wat ze zo graag wilde.  Ik zal de vespers van de overledenen voor haar bidden, maar ik ben bang dat ze daar wel niet erg van onder de indruk zal zijn. Zoals vermeld beschikte mevrouw Postma over ‘bidkracht 12.’ Zover ben ik nog lang niet…